Van alle thema’s in de duivenfokkerij is kleurerfelijkheid misschien wel het fascinerendst voor wie van puzzels houdt. Een blauw koppel dat opeens een rode jonge produceert. Een wit nest waaruit het ene jong rood en het andere blauw komt. Wat bepaalt eigenlijk de kleur van een duif, en hoe kun je er bewust op fokken?
De basis: hoe werkt kleurerfelijkheid bij duiven?
Duivenkleuren worden bepaald door een complex samenspel van genen. Er zijn twee basiskleurstofpen: eumelanine (voor donkere kleuren — zwart, blauw, bruin) en phaeomelanine (voor rode en gele tinten). De combinatie en de expressie van die pigmenten bepalen de uiteindelijke kleur.
Daarnaast zijn er genen die de verdeling van het pigment regelen — dat bepaalt of een duif gebandeerd is, gevlekt of egaal. Spreader-genen kunnen de kleur meer verspreiden over het verenkleed.
De vijf basispatronen
Bij duiven zijn er vijf basispatronen die de vleugeltekening bepalen. Van licht naar donker: ongetekend (wild type met bandjes), checkered (geblokt), T-patroon (donker checkered), spread (egaal donker) en dark spread. Het patroon interacteert met de basiskleur.
Een blauw met bandjes (wild type) is de basisvariant. Combineer dat met spread en je krijgt een egale blauwe of zwarte duif. Combineer de basiskleur ash-red (rood) met spread, en je krijgt een egale rode duif.
Geslachtsgebonden kleuren
Een bijzonderheid bij duiven: sommige kleurloci zijn geslachtsgebonden. Dat betekent dat een duivin maar één kopie van het gen kan dragen — hetzij de kleurvariant, hetzij niet. Doffers kunnen twee kopieën dragen en zijn dus split (drager van een andere kleur zonder die te tonen).
Dit is de reden waarom een blauw koppel soms rode jongen kan produceren: de doffer is split for ash-red, en als een duivin dat gen erft, verschijnt ze rood.
Praktisch fokken op kleur
Als je bewust op kleur wil fokken, begin dan met het bijhouden van een fokboek. Noteer de kleur van beide ouders en alle jongen. Na een paar nesten begin je patronen te zien.
Wil je een zuivere lijn van één kleur, koppel dan steeds dieren van diezelfde kleurvariant en selecteer de jongen die het beste aan de standaard voldoen. Vergeet niet: bij kleurduiven voor de show telt niet alleen kleur maar ook de intensiteit en de egaalheid van de kleur.
Meer lezen: Sierduiven houden | Kweken met duiven | Inteelt bij duiven
