Als je door een willekeurige Nederlandse of Belgische stad loopt, zijn ze er altijd. Op de stoep, op daken, rond de fontein op het marktplein. Stadsduiven. Sommige mensen vinden ze smerig, anderen zitten er dagelijks mee op een bankje. Maar hoe zijn die duiven eigenlijk terechtgekomen in onze steden?
Waar komen stadsduiven vandaan?
Stadsduiven zijn geen aparte soort. Ze zijn nakomelingen van gewone rotsduiven die door de mens zijn gedomesticeerd, gefokt voor voedsel, voor post en voor sport — en op allerlei manieren weer in het wild zijn terechtgekomen. Ontsnapte dieren, losgelaten postduiven, dieren die vrijgesteld werden na de industrialisering van de voedselproductie. Generatie na generatie pasten ze zich aan het stadsleven aan.
Steden zijn voor duiven eigenlijk ideale rotskliffen: hoge gevels om op te nestelen, warme plekken achter ventilatieopeningen, en overal eten. Het is niet zo gek dat ze het hier goed doen.
Zijn stadsduiven gevaarlijk?
Dat is een veelgestelde vraag, en het eerlijke antwoord is: zelden direct, maar niet helemaal zonder risico. Duivenuitwerpselen kunnen schimmels bevatten die luchtwegklachten veroorzaken bij langdurige blootstelling in afgesloten ruimtes. Voor gezonde mensen die buiten stadsduiven tegenkomen, is het risico verwaarloosbaar. De angst is groter dan de werkelijkheid.
Wat wél een issue is: grote populaties brengen veel drekscha toe aan gebouwen. Duivenmest is zuur en tast steen en metaal aan.
Waarom werkt bestrijding zelden?
Steden proberen al decennia stadsduivenpopulaties terug te dringen. Netten, pinnen op dakranden, vergif, vangen en elders loslaten — het helpt allemaal maar tijdelijk. De populatie past zich aan en herstelt snel, want duiven zijn echte opportunisten. Zolang er voedsel is, blijven er duiven.
De meest duurzame aanpak is gecontroleerd beheer via duivenhokken met noodloze eieren. Duiven broeden op noodloze eieren die ze niet als verloren beschouwen. Ze raken niet opnieuw parend, het nest blijft bezet en de populatie groeit niet. Steden als Bazel en Amsterdam hebben hier goede ervaringen mee.
De stadsduif door de ogen van een duivenliefhebber
Als iemand die duiven houdt, kijk je anders naar stadsduiven. Je herkent de bewegingen, de nekrotatie van de doffer tijdens het baltsgedrag, de manier van drinken. Je ziet ook welke dieren waarschijnlijk van welke kleurslag afstammen. Sommige stadsduiven zijn in feite mooie dieren, als je ze eenmaal goed bekijkt.
Stadsduif redden: wat te doen met een gewonde duif?
Regelmatig vinden mensen gewonde stadsduiven op straat. Zet het dier in een rustige doos met wat water en wacht af of het zelf herstelt. Veel duiven die gevallen lijken, zijn alleen uitgeput of kortdurend versuft. Bel voor advies met een vogelopvang in je regio.
Meer lezen: Wilde duiven in je tuin | De wilde rotsduif | Duivengezondheid
