Is angst de vijand van prestatie bij postduiven?

Leo Heremans, de Belgische topmelker die jaren lang de beste kortebaan resultaten van de wereld haalde, had een opvallende theorie: angst is de vijand van prestatie. Niet alleen bij mensen — ook bij duiven.

Hij fokde en selecteerde bewust op duiven die rustig waren, die hem als melker niet vreesden, en die bij het vangen niet panikerend wegvlogen. De vraag is: had hij gelijk?

Wat doet angst met een duif?

Angst triggert de bijnieren. Adrenaline komt vrij. Het lichaam gaat in een overlevingsmodus — spieren spannen aan, de aandacht verschuift naar de bedreiging. Dat is nuttig als er een havik boven het hok cirkelt. Maar op een vlucht van 300 kilometer is chronische stress een energielek.

Een duif die bang is voor haar eigen melker, die zenuwachtig is bij het vangen, die nooit echt tot rust komt in het hok — die duif verspilt energie aan alertheid die ze op de vlucht nodig heeft.

Rustige duiven presteren beter

Heremans werkte actief aan het temperen van angstreacties bij zijn duiven. Van jongs af aan gewenning aan menselijke aanwezigheid. Regelmatig aanraken, oppakken, zonder dat er iets naarigs volgde. Het resultaat: duiven die hem nauwelijks ontlopen als hij het hok binnenstapt.

Of dat direct de reden was voor zijn uitslagen, kun je niet hard bewijzen. Maar de logica klopt. Een rustige duif die geen energie verspilt aan onnodige alertheid, heeft meer reserves voor de prestatie zelf.

Wat kun jij er als melker mee?

Je hoeft geen wetenschappelijk experiment op te zetten om hier iets mee te doen. Een paar praktische gewoontes helpen al:

• Beweeg rustig in het hok. Geen plotselinge bewegingen, geen harde geluiden.
• Laat jonge duiven wennen aan je aanwezigheid voordat je ze gaat vangen of behandelen.
• Vang duiven altijd op dezelfde rustige manier. Ze onthouden het.
• Selecteer bij het kweken ook op karakter. Een duif die altijd panisch is, fokt dat karakter door.

Aangeboren versus aangeleerd

Duiven hebben een aangeboren waakzaamheid voor roofvogels en voor onbekende mensen. Dat is gezond en zinvol. Maar de mate waarin ze ook bij vertrouwde omgevingen gestrest zijn, is deels aangeleerd en deels erfelijk.

Een rustig moederdier geeft haar jongen niet alleen haar genen mee, maar ook rust via haar gedrag in de nesttijd. Die vroege ervaringen tellen mee.

Meer lezen: Duivengedrag begrijpen | Motiveren van postduiven | Postduiven houden